Spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki w marcu

Na ostatnim spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Książki rozmawialiśmy o reportażu/wywiadzie „Pożegnanie w Narwią” autorstwa Hanny Krall i Wojciecha Tochmana. Ciekawa jest sama forma książki: podróż samochodem przez miejsca, które były dla Hanny Krall szczególnie ważne. Wybór tych miejsc stanowi świadomą klamrę narracyjną: od domu volksdeutscha Kebera w Milanówku do miejsca idyllicznego – domu nad Narwią.

Lektura stała się punktem wyjścia do rozmowy o pamięci, historii oraz o tym, w jaki sposób literatura może opowiadać o doświadczeniach wojny i losach pojedynczych ludzi.

Uczestnicy zwracali uwagę na charakterystyczny styl autorki – oszczędny, precyzyjny i bardzo reporterski. Wiele osób podkreślało, że Krall potrafi w kilku zdaniach oddać dramat całych biografii, pozostawiając czytelnikowi przestrzeń do refleksji. Dyskutowaliśmy o tym, jak ważną rolę w jej pisarstwie odgrywają szczegóły i fragmentaryczne wspomnienia, które budują obraz większej historii.

Dużo miejsca poświęciliśmy także tematowi pamięci o wojnie i o losach polskich Żydów. W książce szczególnie poruszyły nas historie ludzi, których życie zostało nagle przerwane lub na zawsze zmienione przez wydarzenia historyczne. Uczestnicy spotkania zwracali uwagę na to, że autorka nie ocenia swoich bohaterów – raczej pozwala im mówić własnym głosem. W książce nie brakuje anegdot i wspomnień powojennych. Dowiadujemy się jak wiele ważnych, znanych osób ze świata kultury, polityki, sztuki reporterka spotkała w swoim życiu.

Wywiad jest swoistym pożegnaniem Hanny Krall, godzeniem się na przemijanie, pełnym ciepła i spokoju.

Ostatnie zdanie z książki: „Za łąką Narew. Rwąca rzeka, podmywa korzenie drzew, brzeg się przez to zmienia, co roku jest inny, stromy bardziej, miejscami nieprzyjazny. Jest i jest nasza Narew. I będzie. Prawda, panie Wojtku, że to krzepiące?